ترجمه و شرح کفایه الاصول
آخرین مطالب
امکانات وب
دلیل مشهور :
اگر ترک ، متعلق طلب باشد نه کف النفس، لازم می آید که طلب به چیزی تعلق گرفته باشد که از قدرت مکلف خارج است.
والازم (تعلق طلب به غیر مقدور) ، با طل
فالملزوم (که متعلق طلب ، ترک باشد) ، مثله .
بنابراین باید بگوییم که متعلق طلب یک امر وجودیست که مقدور مکلف است ، و هو کف النفس.
توضیح : قبل از اینکه مکلف متولد شود ، ترک شرب خمر ، محقق بوده است ، وبعد از تولد ، قدرت داشتن مکلف بر انجام ، متاخر وبعد از آن ترک است ، پس چیزی را که وجودش سابقا بوده والان موجود نیست ، مکلف الان مقدور برانجام آن نیست .
وبه همین دلیل معلوم می شود که ترک نمی تواند متعلق طلب در نهی باشد .بلکه باید چیزی باشد که مقدور مکلف باشد.
مرحوم مصنف قبل از جواب ، دو تا مقدمه را بیان می کنند وبا ذکر این دو مقدمه وارد جواب می شوند .
1: قدرت صفتی است که نسبت آن به فعل وترک مساوی است ، بنابراین قادر به کسی گفته می شود که هم بتواند کاری را انجام دهد وهم قدرت بر ترک داشته باشد . إن شاء فَعَل ، وإِن لم یشاء لم یفعل .
والا اگر چنین نباشد دیگر به او قادر نمی گویند ، بلکه او را مجبور وعاجز می گویند .
2: ما سه نوع عدم وترک داریم :
مثال : زید قبل از تولد ، تارک شرب خمر بوده است ، به این عدم ، عدم أزلی یا عدم سابق می گویند ؛ حال اگر متولد شد و صد سال هم عمر کرد ، و در عین حال همان عدم قبل از تولد را ادامه داد و شرب خمر نکرد ، به این عدم ، عدم مقارن ویا بقایی می گویند ؛ و بعد ازمرگش که این عدم هنوز ادامه دارد ، به آن عدم لاحق می گویند .
حال مصنف با حفظ این دو مقدمه ، در جواب مشهور می گوید: شما گفتید چون ترک ، سابقا بوده ، پس مکلف قدرت بر انجام لا تشرب الخمر(ترک) را ندارد ، و این به آن معناست که قدرت بر شرب خمر(فعل) را دارد ، زیرا قدرت صفتی است مساوی النسبة ، بین فعل وترک .
پس اگر قدرت بر شرب خمر را داشت ، قدرت بر ترک وعدم مقارن را هم خواهد داشت ،پس نمی توانید بگویید که ترک ، مقدور مکلف نیست .
بنابراین ، اگر شما فعل را مقدور دانستید ، پس باید ترک را هم مقدور بدانید ، بله ما هم قبول داریم که عدم سابق وأزلی ، مقدور مکلف نیست ، اما تکلیف که روی آن نرفته است تا شما اشکال کنید که این نوع از ترک وعدم ، مقدور مکلف نیست ، بلکه تکلیف روی عدم مقارن وبقایی رفته است ، که آنهم مقدور مکلف است ، زیرا می توانست همان عدم سابق را ادامه دهد . ومولا هم همین عدم بقایی و ادامه دادن عدم ازلی را از مکلف می خواهد .
ما را در سایت ترجمه و شرح کفایه الاصول دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: شاگرد بازدید: 497